CHƠI NHẠC CỤ MANG LẠI NHỮNG LỢI ÍCH GÌ CHO NÃO BỘ?

Khi chơi một bản nhạc, chúng ta vừa lắng nghe âm thanh, vừa điều khiển chuyển động, giữ nhịp và thể hiện cảm xúc. Đằng sau những giai điệu ấy, nhiều vùng não đang phối hợp hoạt động.

Trong video “How playing an instrument benefits your brain” của TED-Ed, nhà giáo dục âm nhạc Anita Collins giới thiệu cách chơi nhạc cụ tác động đến não bộ và những lợi ích tiềm năng của quá trình luyện tập.

1. Phối hợp khả năng nghe, nhìn và vận động

Chơi nhạc cụ đòi hỏi người chơi tiếp nhận và xử lý nhiều thông tin cùng lúc: quan sát, lắng nghe, điều khiển động tác và điều chỉnh âm thanh.

Theo video, quá trình này huy động nhiều vùng não cùng phối hợp, đặc biệt những vùng liên quan đến thị giác, thính giác và vận động. Anita Collins ví việc chơi nhạc cụ như một buổi “tập luyện toàn diện” cho não bộ. [1]

2. Tăng cường sự kết nối giữa hai bán cầu não

Video đề cập đến những thay đổi về kích thước và hoạt động của thể chai — bó sợi thần kinh kết nối hai bán cầu não — được ghi nhận ở người chơi nhạc.

Theo cách giải thích của Anita Collins, sự kết nối này hỗ trợ việc trao đổi thông tin giữa hai bên não, góp phần giúp người chơi nhạc xử lý vấn đề theo nhiều hướng. [1]

3. Hỗ trợ khả năng lập kế hoạch và ghi nhớ

Để thể hiện một bản nhạc, người chơi cần chuẩn bị, theo dõi phần đang chơi, chú ý đến chi tiết và điều chỉnh khi cần.

Anita Collins cho biết người chơi nhạc thường thể hiện tốt hơn ở nhóm kỹ năng gọi là chức năng điều hành, bao gồm lập kế hoạch, xây dựng chiến lược và chú ý đến chi tiết.

Video cũng đề cập đến khả năng ghi nhớ: người chơi nhạc có thể gắn thông tin với nhiều dấu gợi nhớ, như âm thanh, hình ảnh và cảm xúc, tạo thêm những đường dẫn để tìm lại thông tin đã lưu trữ. [1]

4. Mối liên hệ giữa học nhạc và khả năng nhận biết cảm xúc

Trong phần giới thiệu Brain Rules for Baby — Luật trí não dành cho trẻ em, John Medina nhấn mạnh vai trò của tình bạn đối với hạnh phúc. Theo ông, khả năng hiểu những tín hiệu giao tiếp ngoài lời nói là một yếu tố giúp chúng ta xây dựng và duy trì tình bạn.

Khi đề cập đến việc học nhạc cụ, ông viết:

“Learning a musical instrument boosts this ability by 50 percent.”

Tạm dịch: “Học một nhạc cụ giúp cải thiện khả năng này thêm 50%.”

“Khả năng này” ở đây là khả năng giải mã giao tiếp phi ngôn ngữ, chẳng hạn nhận ra cảm xúc qua giọng điệu. Qua đó, Medina liên hệ việc học nhạc với khả năng hiểu người khác và xây dựng các mối quan hệ — những yếu tố ông xem là quan trọng đối với hạnh phúc. [2]

Con số 50% là mức được Medina nêu trong phần giới thiệu sách, không phải mức cải thiện được bảo đảm cho mọi người học nhạc.

Độc giả có thể tìm hiểu thêm về lập luận này trong cuốn Brain Rules for Baby — Luật trí não dành cho trẻ em của John Medina, ở phần bàn về cảm xúc, tình bạn và hạnh phúc của trẻ.

Học nhạc là một hành trình có nhiều giá trị

Những nội dung trên mang đến góc nhìn về lợi ích tiềm năng của việc chơi nhạc cụ. Mức độ tác động có thể khác nhau tùy người và quá trình học; không nên xem đây là lời bảo đảm về trí thông minh, thành tích học tập hay hạnh phúc.

Ngoài những lợi ích được chỉ ra từ các nghiên cứu, tự chơi một giai điệu yêu thích, khám phá cách thể hiện một tác phẩm và cảm nhận sự tiến bộ của bản thân đã là những trải nghiệm đáng quý.

Dù bắt đầu khi còn nhỏ hay ở tuổi trưởng thành, học nhạc cụ có thể mở ra một cách thể hiện bản thân và một sở thích để gắn bó lâu dài.

NGUỒN THAM KHẢO

[1] Anita Collins (2014). How playing an instrument benefits your brain. TED-Ed.
Xem video gốc trên TED

[2] John Medina. Brain Rules for Baby, phần giới thiệu.
Đọc trên website chính thức Brain Rules
Tìm đoạn bắt đầu bằng: “Myth: Children somehow find their own happiness.”